چطور میتوان از سرطان دور ماند
بریونی: شنیدن نام سرطان برای همه فجیع است، اما بهتر است بدانیم که برای دور ماندن از این بیماری؛ باید یک زندگی سالم را در پیش بگیریم.
به گزارش بریونی به نقل از مهر، توجه به سبک زندگی سالم و رعایت یک سری کارهای ساده و معمولی، می تواند ما را از مبتلاشدن به بیماری های خطرناک همچون سرطان ها؛ تا حدود زیادی دور نگه دارد. تغذیه سالم به همراه فعالیت بدنی کافی، در کنار تنفس هوای سالم و عاری از آلاینده ها، مهم ترین سفارش هایی است که میتوان برای تمامی افراد نسخه و تجویز کرد. داشتن یک زندگی سالم، با تغذیه سالم آغاز می شود. این که چی می خوریم و می نوشیم؛ از اهمیت زیادی برای سلامت ما برخوردار می باشد. در حقیقت، تغذیه را میتوان رکن اصلی سبک زندگی سالم دانست که بدون آن، اساسا نمی توان به داشتن یک زندگی سالم امیدوار بود. البته نباید از کنار «هوای سالم» خونسرد عبور کرد، زیرا؛ بسیاری از سرطان ها هستند که ارتباط تنگاتنگی با آلاینده های هوا دارند. همچنین، آب سالم نیز مهم می باشد. علی مطلق دبیر کارگروه ملی پیشگیری و کنترل سرطان وزارت بهداشت، با اشاره به اینکه سرطان دومین علت مرگ ومیر است، اظهار داشت: احتمال بروز سرطان در طول زندگی هر فرد حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد است. عددی قابل توجه که نشان داده است هر یک از ما امکان دارد در طول زندگی خود یا در بین اعضاء خانواده با این بیماری مواجه شویم. در یک خانواده پنج نفره، این احتمال وجود دارد که دست کم یک نفر در طول زندگی به سرطان مبتلا شود. در همین ارتباط، احسان حجازی متخصص تغذیه بالینی و رژیم درمانی و استادیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، نکات مهمی را پیرامون مصون ماندن از سرطان مطرح کرده است. وی با اشاره به اینکه عوامل محیطی عامل بروز ۹۰ درصد سرطان ها هستند، اظهار داشت: عوامل محیطی در بروز سرطان خیلی موثرند، به صورتی که ژنتیک تنها ۱۰ درصد موارد سرطان در بزرگسالان را به خود اختصاص می دهد. حجازی ضمن اشاره به انواع سرطان شامل تومورهای بدخیم یا خوش خیم، اضافه کرد: تومور خوش خیم معمولا در محدوده خود باقیمانده و به بافت های مجاور سرایت نمی کند، در صورتیکه تومور بدخیم تهاجمی بوده و به اندام های مجاور حمله کرده و امکان دارد بوسیله سیستم گردش خون یا سیستم لنفاوی به اندام های دیگر متاستاز کند و به این علت خطرناک تر و کشنده تر هستند. این متخصص تغذیه بالینی و رژیم درمانی، ضمن اشاره به تاثیر عوامل محیطی مختلف در بروز سرطان، افزود: مصرف سیگار و الکل تا ۳۰ درصد، عوامل هورمونی بین ۱۸ تا ۲۰ درصد و بیماری و عفونت ها از دیگر عوامل محیطی موثر در ایجاد سرطان هستند. وی با اشاره به اینکه بروز سرطان بین ۳۰ تا ۳۵ درصد به رژیم غذایی فرد بستگی دارد، اظهار داشت: با یک رژیم غذایی سالم میتوان از بروز یک سوم سرطان ها پیشگیری کرد. این متخصص تغذیه بالینی و رژیم درمانی، با اشاره به اینکه سرطان ریه نخستین عامل مرگ و میر در میان سرطان های مشترک خانم ها و آقایان است، اظهار داشت: از نظر شیوع، بیشترین شیوع سرطان در آقایان پروستات و در خانم ها پستان است و در هر دو جنس، سرطان ریه دومین نوع سرطان شایع و نخستین عامل مرگ و میر است. وی ضمن اشاره به برخی عوامل اثرگذار در ابتلاء به سرطان، عنوان کرد: از مصرف الکل میتوان به عنوان یکی از عوامل افزایش ریسک مبتلاشدن به سرطان یاد کرد؛ بگونه ای که عامل بروز سه تا چهار درصد سرطان ها، مصرف الکل است. این متخصص تغذیه با تشریح علت سرطان زا بودن الکل، گفت: الکل مقدار انرژی بالایی به فرد می رساند و از زمانی که وارد دهان شده تا زمان خروج از بدن، اندام های مختلفی همچون دهان، مری، معده، کبد و غیره را تحت الشعاع قرار داده و حتی می تواند با عبور از مخاط دهان و معده، آن ناحیه را نیز ملتهب کرده و در بلند مدت به سرطان منجر شود. همینطور مصرف هم زمان الکل و سیگار خطر ابتلاء به سرطان را تشدید می کند. وی با اشاره به اینکه چاقی و اضافه وزن عامل بروز ۱۴ تا ۲۰ درصد از سرطان ها است، اضافه کرد: مساله چاقی و اضافه وزن باید از همان دوران کودکی کنترل شود؛ چونکه چاقی دوره نوجوانی تعیین کننده چاقی در بزرگسالی است. به ویژه امروزه اشتیاق بالای کودکان به سوی بازیهای کامپیوتری و بنابراین فعالیت بدنی کمتر، عدم کنترل وزن در درازمدت، خطرناک و لطمه زاست. حجازی با تأکید بر این که چاقی می تواند منجر به بروز انواع سرطان ها همچون مری، معده، کبد و سایر بخش های بدن شود، عنوان کرد: بدن افراد چاق در طولانی مدت فاکتوری با عنوان فاکتور "رشد شبه انسولین شماره ۱" (IGF-۱) را به میزان زیادی ترشح می کند که همین مساله به افزایش ریسک بروز سرطان منجر خواهد شد. استادیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در ادامه نوع مصرف چربی را در مبتلاشدن به سرطان اثرگذار دانست و اضافه کرد: خوشبختانه امروزه مصرف چربی جامد برعکس گذشته به میزان بالایی کاسته شده است، با این وجود هنوز برخی اسیدهای چرب اشباع مصرف می کنند که این ماده غذایی به سبب ایجاد برخی مکانیسم ها و تولید موادی در بدن، در نهایت می تواند خطر مبتلاشدن به سرطان را افزایش دهد. وی با تأکید بر این که مصرف روغن مایع به تنهایی تضمین کننده سلامت آن نیست، اظهار نمود: برای سرخ کردن مواد غذایی باید حتما از روغن های مخصوص سرخ کردنی بدون پالم استفاده گردد. متاسفانه در سطح جامعه برخی اعتقاد دارند که استفاده از روغن مایع یا روغن زیتون به مفهوم سلامت آن است؛ در صورتیکه روغن هایی مانند زیتون، کنجد، انگور، آفتاب گردان و غیره که به خوبی تصفیه نشده باشند تنها مخصوص سالاد یا یک تفت ساده و پخت و پز هستند. این متخصص تغذیه با سفارش به استفاده از روغن های شفاف بدون پالم برای سرخ کردن مواد غذایی، اظهار نمود: روغن های گیاهی مانند زیتون، کنجد، انگور، آفتاب گردان و غیره در حرارت بالا که برای سرخ کردن مواد غذایی استفاده می شوند، یک سری مواد سمی از خود تولید می کنند که می تواند خطر بروز سرطان را افزایش دهد. وی، مواد نگهدارنده غذایی را عامل موثر دیگری در بروز سرطان دانست و اظهار داشت: مواد غذایی فرآوری شده مانند سوسیس و کالباس دارای ماده نگهدارنده ای به نام نیترات هستند که این ماده در بدن به نیتریت و در دستگاه گوارش به ترکیبات " نیتروزامین" به عنوان یک ترکیب سرطان زای خطرناک تبدیل می شود. عضو هیات علمی انستیتو تحقیقات تغذیه ای کشور با تأکید بر محدود کردن مصرف غذاهای فرآوری شده دارای نیترات مانند گوشت فرایند شده، عنوان کرد: نیترات در غذاهای دودی و غذاهای خیلی شور مانند شوریجات و ترشیجات نیز وجود دارد که متاسفانه یکی از عادات غذایی بد جامعه ما نیز مصرف بالای ترشیجات دارای نمک و نیترات بالاست. بدین سبب از آنجائیکه امروزه به سبب وجود گلخانه، سبزیجات متنوع در تمام فصول سال در دسترس می باشد، استفاده از سالاد تازه بجای ترشیجات سفارش می شود. حجازی با اشاره به اینکه مصرف زیاد گوشت قرمز، ریسک مبتلاشدن به سرطان را زیاد می کند، اظهار داشت: ترکیبات نیتروزامین بطور طبیعی در گوشت قرمز و حتی گوشت قرمز تازه بطور طبیعی یافت می شود، بدین سبب سفارش اصلی ما محدود کردن مصرف این ماده غذایی است. ایشان در ادامه در رابطه با بهترین نحوه طبخ مواد غذایی به ویژه گوشت اشاره نمود و اظهار داشت: در حرارت های خیلی بالا، یک سری ترکیباتی به نام «پلی سیکلیک آروماتیک هیدروکربن» و «هتروسیکلیک آمین ها» در گوشت تولید می شود. به بیانی دیگر همزمان با ورود حرارت بصورت مستقیم، این ترکیبات به صورت قطرات چربی یا قطرات ریز از گوشت خارج شده و مجدداً حرارت دیده و بصورت بخار به سوی گوشت بازمی گردد، متاسفانه این ترکیبات خیلی خطرناک و سرطان زا هستند. این متخصص تغذیه، کباب کردن، گریل کردن و یا حرارت غیرمستقیم با درجه خیلی بالا به گوشت را موجب ایجاد این ترکیبات خطرناک مطرح کرد و اضافه کرد: این ترکیبات بااینکه هم در گوشت سفید و هم گوشت قرمز تولید می شود، ولی میزان ترکیبات هتروسیکلین آمین ها در گوشت قرمز بیش از گوشت سفید است و متاسفانه عادت کباب کردن گوشت در خیلی از شهرها و استانهای ایران شایع بوده که برای حفظ سلامت افراد باید محدود شود. ایشان در ادامه ضمن اشاره به برخی مواد غذایی پیشگیری کننده از بروز سرطان، اضافه کرد: خوشبختانه برخی ترکیبات و مواد غذایی دارای قابلیت به تاخیر انداختن و یا پیش گیری از تبدیل ترکیبات نیترات و نیتریت به نیتروزامین بوده که از این مواد میتوان به ترکیباتی مانند ویتامین " ث "و فیتوکمیکال های موجود در میوه جات و سبزیجات اشاره نمود. حجازی ضمن اشاره به تاثیر آلودگی های محیطی در سطح کلانشهر تهران و دیگر شهر های کشور، گفت: ترکیبات نیتروژن اکسید، ازون یا مونوکسید کربن ترکیباتی سمی و سرطان زا بوده که همزمان با افزایش آلودگی هوا در فصل زمستان میزان آنها افزایش خواهد یافت. بدین سبب سفارش می شود در این فصل برای خنثی کردن تاثیر این مواد سمی، مواد غذایی دارای آنتی اکسیدان، ویتامین ث و فیتوکمیکال ها بیشتر مصرف شوند. وی ضمن اشاره به ترکیب دیگری که سرطان زا بودن آن به اثبات رسیده، اضافه کرد: بیسفنول آ (Bisphenol A) یا BPA ترکیبی است که در پلاستیک های دارای بافت سخت مانند ظروف پلاستیکی پیدا شده و معمولا در مصرف روزانه ما نیز از این نوع پلاستیک استفاده زیادی می شود. قابل توجه است که نفوذ ترکیب BPA از پلاستیک های ضخیم به درون مواد غذایی ربطی به حرارت نداشته و سرما و گرما هر دو موجب ورود BPA به درون غذا می شود. این متخصص تغذیه بالینی و رژیم درمانی، ضمن اشاره به نتایج مطالعه ای در آمریکا در ارتباط با BPA، اظهار داشت: برمبنای یافته های این تحقیق BPA خون ۹۰ درصد افراد بالاتر از حد مجاز بوده، بدین سبب سفارش می شود از پلاستیک ضخیم برای گرم کردن و یا فریز مواد غذایی استفاده نشود. همینطور از نگهداری ترشیجات در دبه های پلاستیکی نیز خودداری شود؛ چونکه این دبه ها علاوه بر BPA حاوی نیترات نیز هستند. وی اشاره کرد: مادران از دادن شیر به کودکان در بطری های پلاستیکی خودداری کرده و بجای آن از بطری شیشه ای موجود در بازار استفاده نمایند. حجازی به مواد غذایی پیشگیری کننده از سرطان اشاره نمود و اظهار داشت: به عنوان نمونه مصرف لبنیات و کلسیم از عواملی است که یا مانع بروز سرطان شده و یا خطر مبتلاشدن به این بیماری را کم می کنند. همینطور ویتامین D ماده ای با تاثیر بالا بر روی سیستم ایمنی بدن بوده که کمبود آن موجب بروز انواع سرطان همچون پروستات، پستان و غیره می شود و متاسفانه در کشور ما کمبود ویتامین D خیلی نگران کننده است. وی سفارش کرد: افراد سالانه یک مرتبه با انجام آزمایش، میزان ویتامین D خویش را چک کرده و در صورت کمبود، با مصرف مکمل بصورت قرص یا تزریقی، این کمبود را جبران کنند. برای پیشگیری از کمبود مصرف غذاهای غنی شده با ویتامین D و مواجهه مستقیم با نور خورشید به ویژه در ساعات ۱۰ تا ۱۴ حداقل به میزان ۳۰ دقیقه در هفته سفارش می شود. بگفته حجازی، میوه جات و سبزیجات دارای ترکیبات ضدسرطان، آنتی اکسیدان، ویتامین ث و ویتامین E بوده و از طرق مختلف مانع مبتلاشدن به سرطان می شوند. این متخصص تغذیه بالینی و رژیم درمانی، با اشاره به اینکه ترکیبات فیتوکمیکال از چند راه مختلف خطر مبتلاشدن به سرطان را کم می کنند، اظهار نمود: این ترکیب با رقیق کردن مواد سرطان زای موجود در دستگاه گوارش مانع جذب این مواد در بدن شده و همینطور می تواند با مهار تشکیل نیتروزامین ها و تحریک تولید آنزیم هایی با خاصیت غیرسمی کردن ترکیبات سمی، در پایین آوردن خطر مبتلاشدن به سرطان کمک کنند. وی، کنترل وزن را یکی از فاکتورهای مهم و موثر در پیشگیری از بروز سرطان دانست و اضافه کرد: افراد باید وزن خویش را در محدوده طبیعی نگه داشته و فعالیت فیزیکی مناسبی داشته باشند. به عنوان نمونه روزانه حداقل ۳۰ دقیقه و یا حداقل پنج بار در هفته ۴۵ تا ۶۰ دقیقه فعالیت فیزیکی داشته باشند. حجازی، جایگزین کردن پروتئین های گیاهی بجای حیوانی را راهکار دیگری مطرح کرد و اظهار داشت: حبوبات منبع مناسبی از پروتئین های گیاهی بوده و با این وجود یک ماده غذایی سالم و کامل است. همینطور افراد باید مصرف مواد غذایی دارای انرژی بالا مانند نوشابه و آب میوه های صنعتی و همینطور فست فودها را محدود کنند. عضو هیات علمی انستیتو تحقیقات تغذیه ای کشور در خاتمه تغذیه نوزاد از شیرمادر را یکی از عوامل موثر در پایین آوردن خطر مبتلاشدن به سرطان پستان در زنان مطرح کرد و اضافه کرد: متاسفانه امروزه تغذیه کودک با شیر خشک در کشور ما شایع شده که همین مساله هم به ضرر مادر بوده و هم نوزاد را از ترکیبات مفید موجود در شیر مادر محروم می کند. حرف آخر اینکه حجازی ضمن اشاره به انواع سرطان شامل تومورهای بدخیم یا خوش خیم، افزود: تومور خوش خیم بطور معمول در محدوده خود باقی مانده و به بافت های مجاور سرایت نمی کند، در صورتی که تومور بدخیم تهاجمی بوده و به اندام های مجاور حمله کرده و امکان دارد بوسیله سیستم گردش خون یا سیستم لنفاوی به اندام های دیگر متاستاز کند و بدین علت خطرناک تر و کشنده تر هستند. وی ضمن اشاره به این که چاقی و اضافه وزن عامل بروز ۱۴ تا ۲۰ درصد از سرطان ها است، افزود: مساله چاقی و اضافه وزن باید از همان دوران کودکی کنترل شود؛ چراکه چاقی دوره نوجوانی تعیین کننده چاقی در بزرگسالی است. این متخصص تغذیه، کباب کردن، گریل کردن و یا حرارت غیرمستقیم با درجه خیلی بالا به گوشت را باعث ایجاد این ترکیبات خطرناک بیان کرد و افزود: این ترکیبات بااینکه هم در گوشت سفید و هم گوشت قرمز تولید می شود، ولی میزان ترکیبات هتروسیکلین آمین ها در گوشت قرمز بالاتر از گوشت سفید است و متاسفانه عادت کباب کردن گوشت در بسیاری از شهرها و استان های ایران شایع بوده که برای حفظ سلامت افراد باید محدود شود.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب