خاکشیر گیاهی در مرز میان غذا و دارو
بریونی: خاکشیر، یکی از گیاهان دارویی پرکاربرد مورد استفاده در طب سنتی ایران، به سبب خاصیت های تغذیه ای و اثرات فیزیولوژیک ملایم خود بازهم مورد توجه متخصصان قرار دارد.
به گزارش بریونی به نقل از وبدا، غزاله مصلح، متخصص داروسازی سنتی، ضمن اشاره به این که خاکشیر در منابع علمی با نام گیاه شناسی Descurainia sophia شناخته می شود، اظهار داشت: بخش دارویی این گیاه را بذرهای ریز آن تشکیل می دهد که بعد از تماس با آب، حالت لعاب دار و ژله ای پیدا می کنند.
وی اضافه کرد: مهم ترین ترکیبات مؤثره خاکشیر شامل موسیلاژها، مقادیر کمی روغن های ثابت، برخی ترکیبات فنولی و املاح معدنی است و بخش عمده اثرات فیزیولوژیک این گیاه به وجود موسیلاژها نسبت داده می شود.
مصلح توضیح داد: موسیلاژها پلی ساکاریدهایی هستند که در تماس با آب متورم شده و توده ای ژل مانند ایجاد می کنند. این خاصیت سبب افزایش حجم محتویات روده، ایجاد اثر ملین حجمی و کمک به حرکت طبیعی روده در موارد یبوست خفیف می شود.
وی با تاکید بر این که خاکشیر را می توان در رده ملین های گیاهی ملایم طبقه بندی کرد، عنوان کرد: این گیاه نقش درمانی در اختلالات شدید گوارشی ندارد و اثرات آن بیشتر در کمک به تنظیم عملکرد طبیعی دستگاه گوارش دیده می شود.
مصلح درباره ی مصرف سنتی خاکشیر در فصل گرما نیز اظهار داشت: استفاده از خاکشیر به عنوان نوشیدنی خنک بیشتر به سبب توانایی موسیلاژها در نگهداری آب و ایجاد حس خنکی در دهان و دستگاه گوارش است و به مفهوم کاهش واقعی دمای بدن یا تأثیر مستقیم بر مرکز تنظیم حرارت نیست.
این متخصص داروسازی سنتی در ادامه به برخی باورهای رایج درباره ی خاکشیر اشاره نمود و اضافه کرد: ادعاهایی مانند «سم زدایی کبد» یا «پاکسازی بدن» تا حالا پشتوانه علمی دقیق و قابل اندازه گیری نداشته اند. کبد و کلیه ها بطور طبیعی مسئول دفع مواد زائد از بدن هستند و هیچ گیاه دارویی به تنهایی جایگزین این عملکردهای طبیعی نمی شود.
مصلح ضمن اشاره به نکات ایمنی مصرف خاکشیر اظهار داشت: این گیاه در مقادیر غذایی معمول، عموماً بی خطر محسوب می شود؛ با این وجود شستشوی کامل دانه ها برای پیشگیری از ورود ناخالصی ها و آلودگی های احتمالی ضروری می باشد. همین طور مصرف بیش از اندازه آن در تعدادی افراد ممکنست موجب نفخ یا افزایش حرکات روده شود.
وی در آخر تصریح کرد: از دید علمی، خاکشیر نمونه ای از گیاهانی است که در مرز میان غذا و دارو قرار می گیرد و ارزش اصلی آن در اثرات ملین ملایم، کمک به هیدراتاسیون بدن و کاربردهای تغذیه ای آنست. نگاه علمی به این گیاه می تواند به استفاده صحیح تر و پرهیز از انتظارات درمانی غیرواقع بینانه کمک نماید.
به اجمال، این خاصیت سبب افزایش حجم محتویات روده، ایجاد اثر ملین حجمی و کمک به حرکت طبیعی روده در موارد یبوست خفیف می شود. وی با تکیه بر اینکه خاکشیر را می توان در رده ملین های گیاهی ملایم طبقه بندی کرد، اظهار داشت: این گیاه نقش درمانی در اختلالات شدید گوارشی ندارد و اثرات آن بیشتر در کمک به تنظیم عملکرد طبیعی دستگاه گوارش دیده می شود. مصلح درباره ی ی مصرف سنتی خاکشیر در فصل گرما نیز عنوان کرد: استفاده از خاکشیر بعنوان نوشیدنی خنک بیشتر به جهت توانایی موسیلاژها در نگهداری آب و ایجاد حس خنکی در دهان و دستگاه گوارش است و به مفهوم کاهش واقعی دمای بدن یا تأثیر مستقیم بر مرکز تنظیم حرارت نیست. این متخصص داروسازی سنتی در ادامه به برخی باورهای رایج درباره ی ی خاکشیر اشاره نمود و افزود: ادعاهایی مانند سم زدایی کبد یا پاکسازی بدن تا حالا پشتوانه علمی دقیق و قابل اندازه گیری نداشته اند. کبد و کلیه ها به طور طبیعی مسئول دفع مواد زائد از بدن هستند و هیچ گیاه دارویی به تنهایی جایگزین این عملکردهای طبیعی نمی گردد. مصلح ضمن اشاره به نکات ایمنی مصرف خاکشیر عنوان کرد: این گیاه در مقادیر غذایی معمول، عموماً بی خطر محسوب می شود؛ با این وجود شستشوی کامل دانه ها برای جلوگیری از ورود ناخالصی ها و آلودگی های احتمالی ضروری می باشد.
منبع: beriooni.ir
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب